۱۳۹۲ اردیبهشت ۲۹, یکشنبه

The Hobbit - 2

همچنان هابیت را به ارباب ِ حلقه‌ها ترجیح می‌دهم اما می‌دانم که تنها گروه ِ اندکی از خوانندگان ِ امروزی با من هم‌نظر اند. فانتزی ِ حماسی ِ تالکین اثری اخلاق‌زده، و سبک ِ نوبایبلی-اش مصنوعی و توخالی است. شاید هابیت چون به شیوه‌ی داستان‌های پریان ِ بچه‌ها آغاز می‌شود دل‌پذیرتر از ارباب ِ حلقه‌ها ست.
معلوم نیست هابیت هم چیزی بیش از یک اثر ِ گذرا (محبوب ِ دوره‌ای خاص) باشد. آن را در کنار ِ «کوچک، بزرگ» اثر ِ جان کرولی بخوانید، خواهید دید که هابیت محو می‌شود. و اگر اثر ِ حماسی ِ تالکین را در کنار ِ «نیروی اهریمنی-اش»  اثر ِ فیلپ‌ پولمن بگذاریم همان سرنوشت را می‌یابد. پیش‌گویی‌ ِ من درباره‌ی آثار ِ برجسته‌ی ادبی، که مبتنی بر یک عمر مطالعه‌ی ادبی ست، ناراحت‌کننده است. تالکین نیز هم‌چون مقلد-اش، سرگذشت ِ هری پاتر، یک یا دو نسل ِ بعد دیگر خوانده نخواهد شد.
کوشش کنید «او» و «نقب‌های شاه سلیمان» اثر ِ رایدر هگارد را دوباره بخوانید. همچون آثار ِ تالکین این کتاب‌ها نیز در فیلم‌ها زنده‌تر و در لابه‌لای صفحات ِ کاغذی بی‌جلوه اند. هگارد پیش‌کسوت ِ راستین ِ تالکین است؛ شخصیت ِ داستانی ِ ساخته‌ی او، "اَلن کوارترمِین"، الگوی ِ آشکار ِ بیلبو بگینز است. نویسندگان ِ مقاله‌های کتاب ِ حاضر وقتی از داستان‌های آلیس ِ لویس کرول یا «باد میان ِ بیدها» اثر ِ کِنِث گراهام یاد می‌کنند درواقع به هابیت آسیب می‌زنند. مقایسه‌ی آثار ِ تالکین با «ربوده‌شده» و «جزیره‌ی گنج» اثر ِ رابرت لویس استیونسن نیز به همان اندازه برای تالکین ویران‌گر است.
بیش از نیم‌قرن مرا آزاردهنده و جنجال‌طلب نامیده‌اند چون همیشه تأکید کرده‌ام که، بدون ِ استانداردهای زیبایی‌شناسانه و شناختیْ ادبیات ِ تخیلی تباه، و از خود ِ ما نیز چیزی کاسته می‌شود.
تفکر، وابسته به خاطره است. آثار ِ مُد ِ روز دوره-شان تمام می‌شود، و کتاب‌خانه‌ها پر از آثار ِ پرفروش ِ فراموش‌شده اند. کارکرد ِ نقد ِ ادبی، به‌ویژه در عصر ِ دیجیتال، این است که به ما بیاموزد لذت‌های دیریاب‌ را بر لذت‌های آسان ِ تحلیل‌برنده‌ی ذهن ترجیح دهیم.

Bloom’s Guides: The Hobbit
یک‌شنبه 29/اردیبهشت/1392

هیچ نظری موجود نیست: