۱۳۹۰ آبان ۲۳, دوشنبه

Antisemitism - 2

بخش ِ دوم ِ مطلب
فصل ِ سوم: قوم ِ برگزیده
در آغاز ِ دهه‌ی هشتاد ِ قرن ِ نوزدهم که یهودستیزی هم‌چون جنبشی سیاسی ظاهر شد، هدف ِ آشکارش یعنی جامعه‌ی یهودیان ِ اروپا، شاهد ِ دگرگونی ِ شدید ِ موقعیت ِ خود در طول ِ قرن ِ گذشته بود. آگاهی از ماهیت و مسیر ِ حرکت ِ این دگرگونی و تنوع ِ جغرافیایی ِ موفقیت‌اش، در فهم ِ سیر ِ یهودستیزی نقشی حیاتی دارد.» (ص 23)

۱۳۹۰ مهر ۱۹, سه‌شنبه

The Curious Case of Benjamin Button


The Curious Case of Benjamin Button
A story from the “TALES OF JAZZ AGE”
FRANCIS SCOTT FITZGERALD
 


«مورد ِ عجیب ِ بنجامین باتِن» داستانی ساده و سرراست است. تنها غرابت‌اش، سیر ِ معکوس ِ زندگی ِ بنجامین از پیری به کودکی ست. باقی ِ ویژگی‌های داستان، تفاوتی با ویژگی‌های عام ِ داستان‌های کلاسیک ِ هم‌دوره‌اش ندارد. اگر فیلم ِ خوب ِ دیوید فینچر را ببینیم و داستان را بخوانیم، احتمالن از داستانْ سرخورده می‌شویم. ولی این بیش‌تر به‌دلیل ِ هنر ِ دیوید فینچر و فیلم‌نامه‌نویس‌اش است نه صرفن به دلیل ِ ضعف ِ اسکات فیتزجرالد.

ANTISEMITISM


ANTISEMITISM

A Very Short Introduction

Steven Beller

«آنتی‌سمیتیزم» یا «یهودستیزی»، یکی از‌ کتاب‌های کوتاه ِ انتشارات ِ دانشگاه ِ آکسفورد [VSI]، و تاریخ ِ مختصر ِ یکی از عجیب‌ترین و پایدارترین رفتارهای اجتماعی ِ بخش ِ عظیمی از جامعه‌ی اروپا در طول ِ چند سده‌‌ی گذشته است.

 

۱۳۹۰ تیر ۲۶, یکشنبه

بوطیقای نثر - 2


بوطیقای نثر (2)

پژوهش‌هایی نو درباره‌ی حکایت

نویسنده: تزوتان تودوروف

مقاله‌‌‌ی دوم: اُدیسه: حکایتی ابتدایی

مقاله‌ی دوم ِ تودورف خوانشی غیرسنتی از اودیسه‌ی هومر است. باوجود ِ اختصار، این مقاله سرنخ‌های با ارزشی را از شیوه‌ی نو در پرداختن به حکایت‌های کهن به‌ویژه و داستان به‌طور عامْ به دست می‌دهد. گویا در دیگر کشورها نیز همچون ایران، پژوهش‌گران ِ نوگرا با پژوهش‌گران ِ فاضل‌مآب ِ دانشگاهی مشکل دارند. علامه‌های دانشگاه‌های ایران، معمولن برخورد ارتجاعی و فرسوده‌ای با متون ِ کهن دارند. محافظه‌کاری ِ اینان مبتنی ست بر شیوه‌هایی کهنه، کورکورانه و تکراری در تحلیل و تفسیر. بیش‌تر ِ این استادان، درباره‌ی شاهنامه‌ی فردوسی چیزی برای گفتن ندارند الا این‌که از نسخه‌بدل‌های شاهنامه، یا بخش‌های الحاقی و اصیل، و فارسی‌گرایی در زبان ِ شاهنامه، یا محافظت ِ شاهنامه از هویت ِ ایرانی، یا برخی ویژگی‌های اخلاقی یا قهرمانی ِ کرکترهای شاهنامه و چیزهای پراکنده‌ی دیگر، سخن بگویند. پژوهش‌های نیمه‌کاره و آماتور و تکراری، کمکی به نقد ِ شاهنامه یا تعیین ِ جایگاه ِ آن در ادبیات ِ فارسی نمی‌کنند. نقد ِ ادبی ِ یک متن را نباید با شِرّ و وِرهای میهن‌پرستانه قاطی کرد. مقاله‌ی تودوروف درباره‌ی اودیسه، فقط یک چشمه از رمزگشایی ِ یک پژوهشگر ِ نوگرا از یک متن ِ فوق‌العاده مهم ِ داستانی ست. خلاصه‌ی کلام این‌که برای آموختن از شاهنامه، باید روش ِ درست ِ تحلیل ِ آن را آموخت. [1]

۱۳۹۰ خرداد ۱۴, شنبه

کتابهایی از عهد عتیق



کتابهایی از عهد عتیق
کتابهای قانوی ِ ثانی
بر اساس ِ کتاب ِ مقدس ِ اورشلیم
ترجمه از متن ِ فرانسه: پیروز سیار
نشر نِی، چاپ ششم 1386
قطع وزیری، جلد سخت
768 صفحه + 40 صفحه‌ی مُصَوّر
15000 تومان
برای علاقه‌مندان ِ ایرانی ِ کتاب مقدّس، خواندن ِ متن‌ها و ترجمه‌هایی تازه از «عهد ِ عتیقْ» یک فرصت، یا بهتر بگویم، یک آرزوی بزرگ است. نخستین ترجمه‌ی کامل ِ کتاب مقدّس به زبان ِ فارسی، در اواسط ِ قرن نوزدهم انجام شده  و اکنون پس از حدود یک قرن و نیم، با ترجمه‌ی «کتابهای قانونی ِ ثانی» به ‌دست ِ "پیروز سیار"، گنجینه‌ای دیگر از متون ِ عهد عتیق، به زبان ِ فارسی افزوده شده است. این واقعه را باید جشن گرفت. نقش و اهمیت ِ ترجمه‌ی فارسی ِ 1304 کتاب مقدسْ در ادبیات ِ معاصر ِ ایران، بدیهی‌تر از آن است که نیاز به تأکید ِ من باشد. با این‌حال، به‌جرأت می‌توان گفت که کتاب مقدّس هنوز در ایران خوانده نشده و آن‌چه تاکنون از این کتاب آموخته‌ایم، تازه آغاز ِ کار است. [1]

۱۳۹۰ خرداد ۶, جمعه

۱۳۹۰ اردیبهشت ۱۵, پنجشنبه

یهودیت


یهودیت

نویسنده: جیکوب نیوزنر

مترجم: مسعود ادیب

ناشر: نشر ادیان

چاپ اول، 1389

قطع رقعی، 157 صفحه

3800 تومان

درباره‌ی ”یهودیت“ نوشته‌های زیادی به زبان ِ فارسی نداریم. چیزی که من دیده‌ام چند کار تألیفی، و چند تا ترجمه است که سرجمع شاید بیش از ده جلد نباشند. از این به بعد هروقت در مملکت ِ اسلامی دیدید که کسی درباره‌ی یهودی‌ها حرف می‌زند، زود منبع ِ ادعاهای‌اش را بپرسید. به احتمال بسیار، جز روزنامه‌ها و تله‌ویزیون ِ اسلامی منبعی نخواهد داشت. تا وقتی که دست‌کم بیست-سی تا منبع ِ اورجینال درباره‌ی یهودْ به فارسی ترجمه و خوانده نشده، نمی‌توانیم ادعا کنیم چیزی درباره‌ی یهودی‌ها خوانده‌ایم. تحقق ِ چنین چیزی وابسته به آزادی بیان، و عزم ِ ناشری قدرت‌مند برای پرداختن به این موضوع است. عجالتاً در نبود ِ منابع و عزم ِ جدی برای دانستن، باید به تک و توک کتاب‌هایی که مترجمانی صالح یا ناصالح ترجمه می‌کنند، دل ‌خوش سازیم.

قدرت ِ اسطوره


قدرت ِ اسطوره
نویسنده: جوزف کـَمبـِل
مترجم: عباس مُخبـِـر
ناشر: نشر مرکز
چاپ سوم 1384
قطع وزیری، 344 صفحه
3850 تومان

۱۳۹۰ فروردین ۱۹, جمعه

بوطیقای نثر



پژوهش‌هایی نو درباره‌ی حکایت

نویسنده: تزوتان تودوروف

مترجم: انوشیروان گنجی‌پور

ناشر: نشر نی، 1389

قطع رقعی، 259 صفحه

4000 تومان

«بوطیقای نثر»  ِ تودوروف، شامل ِ نـُه مقاله در بررسی و در شیوه‌ی بررسی ِ برخی از انواع ادبی، و به منظور تشریح ِ شیوه‌ی بررسی ِ ساختاری ِ آثار است. یادداشت ِ حاضر و یادداشت‌های ِ دیگری که در حاشیه‌ی این کتاب می‌نویسم، بیش‌تر برای فهم ِ این مقاله‌ها ست. این نکته‌ی واضح را باید تذکر داد که در مواجهه با یک متن ِ تئوریک، اولویت ِ نخست ِ مخاطبْ درک ِ درست ِ نظریه، و بعد سعی در کاربرد ِ آزمایشی و احیانن حرفه‌ای آن است. من توی همان گام ِ اول گیر کرده‌م. وقتی برگردان ِ مترجمان ِ ایرانی از یک متن‌ ِ مشابه ِ تئوریک از زبان ِ فرانسه یا انگلیسی آن‌چنان متفاوت است که برداشتی متفاوت را تولید می‌کند، چه‌طور می‌توان ادعای درک ِ نظر ِ مؤلف را داشت؟

۱۳۹۰ فروردین ۱, دوشنبه

مسیح

مسیح
نویسنده: کارل یاسپرس
ترجمه از متن ِ فرانسه: احمد سمیعی
ناشر: انتشارات خوارزمی
چاپ دوم، 1388
قطع رقعی، 89 صفحه
2500 تومان
این کتاب را برای شناخت ِ یک شخصیت ِ شگفت ِ کتاب ِ مقدّس، و برای درک ِ بهتر «عهد جدید» خواندم. سراسر ِ کتاب مقدّس پر از شخصیت‌های شگفت است، اما مسیحْ انسان ِ دیگری ست. او فراتر از پیامبران ِ اسرائیل، یک انسان ِ به حقیقت (خدا) رسیده است، و آن‌که به حقیقت رسیده دیگر در بند ِ محاسبات ِ عقلانی ِ انسانی نیست. در سرگذشت‌اش می‌خوانیم که سراسر در سفر است و گویا در قید ِ نتیجه‌ی اعمال‌اش نیست، تنها می‌خواهد به آن‌چه که به آن ایمان دارد عمل کند.

۱۳۸۹ اسفند ۲۵, چهارشنبه

گفت‌وگو با مرگ


گفت‌وگو با مرگ: (شهادتنامۀ اسپانیا)
نویسنده: آرتور کوستلر
مترجم: نصرالله دیهیمی، خشایار دیهیمی
ناشر: نشر نی
چاپ دوم 1385
قطع رقعی، 263 صفحه
2500 تومان


۱۳۸۹ اسفند ۱۹, پنجشنبه

ریخت‌شناسی ِ قصه‌های پریان

ریخت‌شناسی ِ قصه‌های پریان
نویسنده: ولادیمیر پراپ
مترجم: فریدون بدره‌ای
ناشر: انتشارات توس
چاپ دوم 1386
قطع رقعی، 282 صفحه
2200 تومان
ولادیمیر پراپ در آغاز کتاب‌اش می‌گوید که ”قصه‌های پریان“ تنها دسته‌ای از انواع ِ قصه‌ها ست و پژوهش‌اش محدود به بررسی ِ صد قصه‌ی پریان ِ روسی ست که توسط ِ «ا. ن. آفانسیف» گردآوری شده است. این قصه‌ها به فارسی ترجمه نشده‌اند، پس اگر خواننده‌ی فارسی‌زبان بخواهد پژوهش ِ پراپ را دقیق بفهمد، ترجمه‌ی فارسی ِ کتاب، چندان فایده‌ای به حال‌اش نخواهد داشت. ولی برای مخاطبی مثل من، همین‌قدر هم کفایت می‌کند. چاپ ِ دوم ِ این کتاب با کیفیت ِ افتضاح، در حد ِ کتاب‌های زیراکسی یا افست، توسط ِ انتشارات ِ ”توس“ در دسترس است که جای تشکر و تقدیر فراوان دارد.

۱۳۸۹ بهمن ۱۲, سه‌شنبه

دسته‌ی دلقک‌ها


نویسنده: لویی فردینان سلین

ناشر: مرکز

چاپ اول، 1386

قطع رقعی، جلد سخت، 394 صفحه

6500 تومان


«دسته‌ی دلقک‌ها» که نخستین بار در 1944 منتشر شده، سرگذشتی ناتمام است که در 1960 با نوشتن ِ «پل لندن: دسته‌ی دلقک‌ها، 2» کامل شده است. این سومین کتاب ِ سلین است که با ترجمه‌ی مهدی سحابی می‌خوانم و بگویم که هرقدر هم رمان‌های سلین ترجمه‌ناپذیر باشند، باز ترجمه‌های سحابی خوشایند و خواندنی اند.

۱۳۸۹ دی ۲۴, جمعه

سفر به انتهای شب

1
ماجرا این‌طور شروع شد. من اصلاً دهن وا نکرده بودم. اصلاً. آرتور گانات کوکم کرد. آرتور هم دانشجو بود. دانشجوی دانشکدۀ پزشکی. رفیقم بود. توی میدان کلیشی به هم برخوردیم. بعد از ناهار بود. می‌‌خواست با من گپی بزند. من هم گوش دادم. به من گفت: «بهتر است بیرون نمانیم! برویم تو.» من هم با او رفتم تو. آن‌وقت شروع کرد: «توی این پیاده‌رو تخم‌مرغ هم آب‌پز می‌شود! از این طرف بیا!» آن‌وقت باز هم متوجه شدیم که توی کوچه و خیابان به خاطر گرما نه کسی هست و نه ماشینی. پرنده پر نمی‌زد. وقتی هوا سوز دارد کسی توی خیابان‌ها نیست. یادم است که خودش هم راجع به این قضیه می‌گفت: «مَردُم ِ پاریس انگار همیشه کار دارند، اما در واقع از صبح تا شب ول می‌گردند، دلیلش هم این است که وقتی هوا برای گردش مناسب نیست، مثلاً خیلی سرد است یا خیلی گرم، غیب‌شان می‌زند، همه می‌روند قهوه‌خانه تا شیرقهوه و آبجو بخورند. بله! می‌گویند قرن سرعت است! ولی کو؟ تغییرات ِ بزرگی رخ داده! ولی چه‌طوری؟ راستش هیچ چیز تغییر نکرده. طبق معمول همه قربان صدقۀ هم می‌روند، فقط همین. این هم که تازگی ندارد. بعضی حرف‌ها عوض شده، تازه نه آن‌قدرها. حتی کلمه‌ها هم زیاد عوض نشده‌اند! شاید دو سه تایی، این‌جا و آن‌جا، دو سه تا کلمۀ ناقابل...» و بعد به دنبال ِ بلغورکردن ِ این واقعیت‌های پرفایده باد به غبغب انداخته همان‌جا لنگر انداختیم و از تماشای علیا مخدرات ِ قهوه‌خانه محظوظ شدیم.

۱۳۸۹ دی ۱۴, سه‌شنبه

یک روز ِ ایوان دِنیسوویچ

نویسنده: الکساندر سولژنیتسین
مترجم: رضا فرخفال
چاپ ِ نخست ِ نشر کوچک، 1389
قطع جیبی، 192 صفحه
2500 تومان
«دستاورد ِ ادبی ِ سولژنیتسین در این کتاب، دگرگون ساختن ِ ماجرای یک روز بی‌حادثه در اردوگاهی نوعی، به صورت نمادی از گذشته است، گذشته‌ای که هنوز پشت سر گذاشته نشده و به بیان هنری در نیامده است. با این‌که اردوگاه‌ها اندکی از بسیار ویژگی‌های دوران استالین را در بر می‌گیرند، اما نویسنده با این تصویر ِ تیره و دلگیر ِ زندگی ِ اردوگاهی که ماهرانه ترسیم می‌کند، نمادی از زندگی هرروزۀ زمان حاکمیت استالین به دست می‌دهد.»
گئورک لوکاچ